Lý do cát tăng giá giữa "mùa xây dựng" này được các chủ bán vật liệu giải thích: Do sông Hồng cạntrơ đáy, không chuyển được cát bằng tàu thuyền, "kẹt" đường thủy, phải vận chuyển bằng đường bộ nên đội giá thành!

Xây dựng "mạnh" nhất hiện nay tại Thủ đô là khu vực mới mở rộng, đang phát triển. Người bán được đất thổ cư, hoặc được đền bù đất nông nghiệp thường xây ngay nhà. Người mua được đất thổ cư, hoặc đất dự án cũng cấp tập xây dựng, nếu không phải xây hẳn một ngôi nhà "hoành tráng" thì cũng là xây tường bao (ranh giới). Các khu vực "Hà Nội mới" này tiêu thụ vật liệu nhiều hơn hẳn khu vực đã ổn định tại các phố trung tâm.

Chị Kim Dung - chủ công trình xây dựng tại xóm Vinh Quang, thôn Bạch Thạch, xã Hòa Thạch (Quốc Oai, Hà Nội) cho hay, 3 xe cát vàng về đến công trình của chị chỉ mua mỗi xe cách nhau 1 tuần mà giá khác nhau "trời vực": đầu tháng 12 khoảng 125.000 đồng/m3, giữa tháng 150.000 đồng/m3 và cuối tháng chị phải trả mỗi "khối" cát 200.000 đồng!

"Khi tôi kêu đắt, chủ cửa hàng vật liệu còn tưng tửng bảo mua được ở đâu rẻ hơn cứ mua, nhất định không bớt, thậm chí gợi ý tôi thay thế cát vàng bằng mạt đá vụn lấy từ các mỏ đá hộc" - chị Dung cho biết.

Thực tế, người dân ở các khu vực Hà Tây cũ nơi có nhiều mỏ đá vẫn thường "sáng kiến" thay cát bằng mạt đá. Bình thường mạt đá rất rẻ, chỉ vài chục nghìn đồng/m3, nhưng khi cát xây dựng tăng giá những ngày này thì... hỏi đến mạt, các chủ vật liệu cũng "chém đẹp": 130.000 đồng/m3 đến chân công trình, theo kiểu "nước nổi lo chi bèo chẳng nổi"!

Tá hỏa, khá nhiều hộ gia đình đang xây dựng đã tính chuyện "đắp chiếu" công trình chờ... cát xuống giá. Những người "chẳng đặng đừng" đang xây dở nhà đón Tết, hoặc đã trót mua nhiều vật liệu khác (gạch, xi-măng, sỏi...) nay không thể thiếu cát mới đành "cắn răng" chịu cát giá cao.

Nhiều công trình "xây thì cũng dở, ngừng không xong" ở "Hà Nội 2" (Ảnh: T.M).

Anh Ngọc Hải - một "chủ đất" tại xã Đông Yên (Quốc Oai) đang có nhu cầu xây dựng nhưng đã vội ngừng trước tình hình giá cát tăng cao - nhận xét: "Chết nỗi, thời gian gần đây rất nhiều hộ gia đình ở ngoại thành Hà Nội mở ra xây dựng, phần vì vừa qua giá vật liệu nói chung dễ chịu, phần vì lo đến hết tháng 12/2009 cá nhân xây nhà ở riêng lẻ tại các huyện khu vực 3 Hà Nội và Sóc Sơn sẽ lại phải chịu phí xây dựng (đang được hoãn). Ai ngờ đúng lúc đang xây dựng "nước sôi lửa bỏng" nhất thì cát tăng".

Cũng theo "chủ đất" này, thật oái oăm vì vật liệu tăng giá lại là cát - thường được coi là "của trời cho", nhưng không thể thiếu khi xây dựng. "Nếu như gạch nung tăng giá, tôi sẽ mua gạch không nung, hoặc nếu không xây gạch đỏ tôi sẽ xây gạch xỉ, hoặc đá ong; không mua xi-măng hãng này thì hãng khác... nhưng đợt này các vật liệu kia vẫn giữ giá còn cát lại tăng" - anh Hải nói.

Về tài nguyên cát nói riêng và cát vật liệu khai thác từ lòng sông địa phận Hà Nội mở rộng nói chung, Sở Tài nguyên - Môi trường Hà Nội cho hay đang tiến hành một đề án hoạch định, sắp xếp các bãi chứa, trung chuyển vật liệu xây dựng dọc khoảng 112km sông Hồng, 32km sông Đà và 70km sông Đáy, nhằm bảo vệ các tài nguyên này, tăng thu cho ngân sách và an toàn dòng chảy, đê điều, môi trường ven sông.

Từ đầu năm 2009 đến nay, mực nước sông Hồng tại Hà Nội đã 5 - 6 lần xuống thấp kỷ lục. Dự kiến khô hạn trên diện rộng tại Bắc Bộ sẽ còn kéo dài đến hết tháng 4/2010.

• Hoàng Huy
• Nguồn: Vnexpress